راهنمای عملی استفاده از تکنیک‌های جرم‌شناسی دیجیتال در پاسخ به حادثه بر اساس NIST SP 800-86

۵ دقیقه مطالعهمهندسی لاگ و نظارت فنی

این راهنما به مدیران امنیت اطلاعات، مدیران سیستم و تیم‌های DevSecOps کمک می‌کند تا با استفاده از تکنیک‌های جرم‌شناسی دیجیتال، دارایی‌های عملیاتی سایبری را شناسایی، سخت‌سازی، لاگ‌برداری و مستندسازی کنند تا در پاسخ به حوادث امنیتی و ممیزی‌های فنی اثربخش باشند.

کتابچه راهنمای NIST SP 800-86 با هدف ارائه راهنمایی‌های عملی برای ادغام تکنیک‌های جرم‌شناسی دیجیتال در فرآیند پاسخ به حوادث امنیتی تدوین شده است. این سند بر دیدگاه فناوری اطلاعات تمرکز دارد و به مدیران امنیت، مدیران سیستم و تیم‌های DevSecOps کمک می‌کند تا با شناخت منابع داده‌ای مختلف، از جمله فایل‌ها، سیستم‌عامل‌ها، ترافیک شبکه و برنامه‌ها، بتوانند در مواجهه با حوادث امنیتی و مشکلات عملیاتی، اقدامات مؤثر و مستند انجام دهند. در این راهنما، به صورت کاربردی به نحوه شناسایی دارایی‌ها، سخت‌سازی آنها، جمع‌آوری لاگ‌ها و تهیه شواهد فنی پرداخته شده است.

پیش‌نیازها و سناریوی عملیاتی

برای بهره‌برداری مؤثر از تکنیک‌های جرم‌شناسی دیجیتال، سازمان باید زیرساخت‌های لازم برای جمع‌آوری و نگهداری داده‌های لاگ و اطلاعات سیستم را فراهم کند. این شامل نصب و پیکربندی سیستم‌های لاگ‌برداری متمرکز، سخت‌سازی سیستم‌عامل‌ها و برنامه‌ها، و تعریف فرآیندهای پاسخ به حادثه است.

سناریوی عملیاتی فرضی ما شامل یک سازمان متوسط است که می‌خواهد در برابر حملات سایبری و مشکلات عملیاتی، آمادگی داشته باشد. این سازمان از سیستم‌های ویندوز و لینوکس استفاده می‌کند و نیاز دارد دارایی‌های خود را به صورت دقیق شناسایی و مستندسازی کند، لاگ‌های مرتبط را جمع‌آوری و تحلیل نماید و در صورت بروز حادثه، شواهد فنی قابل اتکا ارائه دهد.

شناسایی و مدیریت دارایی‌های عملیاتی

شناسایی دقیق دارایی‌های فناوری اطلاعات اولین گام در فرآیند جرم‌شناسی دیجیتال است. این دارایی‌ها شامل سخت‌افزار، نرم‌افزار، سیستم‌عامل‌ها، و داده‌های مرتبط می‌شوند.

برای این منظور، باید فهرستی جامع از دارایی‌ها تهیه شود که شامل مشخصات فنی، نسخه‌ها، وضعیت پچ‌ها و تنظیمات امنیتی باشد. این فهرست باید به‌روزرسانی مستمر داشته باشد تا تغییرات در محیط عملیاتی ثبت شود.

در این مرحله، استفاده از ابزارهای مدیریت دارایی و اسکن‌های غیرتهاجمی توصیه می‌شود تا اطلاعات دقیق و به‌روز جمع‌آوری شود.

سخت‌سازی سیستم‌ها و برنامه‌ها

سخت‌سازی سیستم‌ها به معنای کاهش سطح آسیب‌پذیری‌ها و افزایش مقاومت در برابر حملات است. این کار شامل اعمال پچ‌های امنیتی، حذف سرویس‌های غیرضروری، تنظیمات امنیتی مناسب و محدود کردن دسترسی‌ها می‌شود.

در سیستم‌عامل‌های ویندوز و لینوکس، باید تنظیمات مربوط به حساب‌های کاربری، سیاست‌های رمزعبور، و کنترل دسترسی به فایل‌ها و منابع شبکه به دقت پیکربندی شود.

همچنین، باید اطمینان حاصل شود که لاگ‌برداری به صورت کامل و دقیق فعال است تا تمامی رویدادهای مهم ثبت شوند.

جمع‌آوری و مدیریت لاگ‌ها به عنوان شواهد فنی

لاگ‌ها منبع اصلی شواهد فنی در پاسخ به حوادث امنیتی هستند. باید اطمینان حاصل شود که لاگ‌ها به صورت متمرکز جمع‌آوری شده و در برابر تغییر و حذف محافظت می‌شوند.

انواع لاگ‌های مهم شامل لاگ‌های سیستم‌عامل، برنامه‌ها، سرویس‌های شبکه و دستگاه‌های امنیتی مانند فایروال و سیستم‌های تشخیص نفوذ است.

در این مرحله، باید فرمت‌های استاندارد لاگ و زمان‌بندی همگام‌سازی ساعت‌ها رعایت شود تا تحلیل‌های بعدی دقیق و قابل اتکا باشند.

فرآیند پاسخ به حادثه و استفاده از تکنیک‌های جرم‌شناسی

پس از شناسایی یک حادثه امنیتی، تیم پاسخ به حادثه باید به سرعت داده‌های مرتبط را جمع‌آوری و تحلیل کند. این داده‌ها شامل تصاویر سیستم، لاگ‌ها، و ترافیک شبکه است.

تکنیک‌های جرم‌شناسی دیجیتال به تیم کمک می‌کند تا زنجیره رخدادها را بازسازی کرده و منبع حادثه را شناسایی کند.

در این فرآیند، باید مستندسازی دقیق و حفظ تمام شواهد به گونه‌ای انجام شود که قابلیت ارائه در ممیزی‌ها و بررسی‌های قانونی را داشته باشد.

اعتبارسنجی و بررسی صحت داده‌ها

برای اطمینان از صحت و اعتبار داده‌های جمع‌آوری شده، باید از روش‌های کنترل یکپارچگی مانند هش‌گذاری استفاده شود.

همچنین، بررسی تطابق زمان‌ها، تطابق لاگ‌ها با سایر منابع داده‌ای و تحلیل‌های متقابل به شناسایی هرگونه تغییر یا دستکاری احتمالی کمک می‌کند.

این اعتبارسنجی‌ها باید به صورت مستمر و در طول فرآیند پاسخ به حادثه انجام شوند.

چک‌لیست بررسی فنی

  • فهرست جامع و به‌روزرسانی شده دارایی‌های فناوری اطلاعات تهیه شده است.
  • سیستم‌ها و برنامه‌ها با آخرین پچ‌ها و تنظیمات امنیتی سخت‌سازی شده‌اند.
  • سیستم‌های لاگ‌برداری متمرکز و محافظت شده راه‌اندازی شده‌اند.
  • فرآیند پاسخ به حادثه تعریف و تیم مربوطه آموزش دیده است.
  • شواهد فنی به صورت استاندارد جمع‌آوری، مستندسازی و محافظت می‌شوند.
  • روش‌های اعتبارسنجی داده‌ها مانند هش‌گذاری و تطابق زمان‌ها اجرا می‌شود.
  • مستندسازی کامل و قابل ارائه در ممیزی‌ها و بررسی‌های قانونی انجام می‌شود.

جمع‌بندی

ادغام تکنیک‌های جرم‌شناسی دیجیتال در فرآیند پاسخ به حادثه، به سازمان‌ها امکان می‌دهد تا با دقت و سرعت بیشتری به حوادث امنیتی واکنش نشان دهند و شواهد فنی قابل اتکا برای تحلیل و ممیزی فراهم کنند. با پیروی از راهنمایی‌های NIST SP 800-86 و اجرای دقیق مراحل شناسایی دارایی، سخت‌سازی، لاگ‌برداری و اعتبارسنجی داده‌ها، سازمان‌ها می‌توانند سطح امنیت عملیاتی خود را به طور قابل توجهی ارتقا دهند و در برابر تهدیدات سایبری مقاوم‌تر شوند.

امن‌یار چطور به اجرای این مسیر کمک می‌کند؟

امن‌یار برای تیم‌های امنیت، مدیران سیستم و DevSecOps مسیر ثبت دارایی، پیگیری وضعیت سخت‌سازی، نگهداری شواهد فنی و آماده‌سازی ممیزی را شفاف‌تر می‌کند.

درخواست دموی سازمانی امن‌یار